Alles over het Heelal

Astronomie, Ruimtevaart en Wetenschap voor iedereen

Uranus

De ijsreus Uranus is de zevende planeet van ons zonnestelsel die op een afstand van 19,2 AE van de zon tussen Neptunus en Saturnus in draait. Met een diameter van 51 duizend kilometer is het de derde grootste planeet. Uranus is net zoals de overige planeten benoemd naar een figuur in de Romeinse mythologie. In dit geval de naar de heerser van het heelal.

Ontdekking van Uranus

Uranus is per toeval ontdekt door William Herschel op 13 maart 1781. In eerste instantie dacht hij dat het om een komeet ging. Pas later realiseerde Herschel dat het een planeet was. Voor deze tijd is de planeet ook verschillende keren waargenomen, maar men dacht dat het hier om een ster ging.

William Herschel noemde de planeet Georgium Sidus naar de toenmalige koning George III. In 1850 kreeg de planeet de naam Uranus in overeenstemming met de andere planeten die genoemd werden naar figuren uit de klassieke mythologie.

Samenstelling en atmosfeer

Net als Neptunus vertoont Uranus grote overeenkomsten met de kern van de gasreuzen Jupiter en Saturnus. De kern bestaat vermoedelijk uit nikkelijzer met daaromheen een mantel van water, methaan en ammoniak. Hoe verder je richting het oppervlak in de mantel naar buiten gaat hoe vloeibaarder de mantel wordt. Met als gevolg dat de mantel uiteindelijk geleidelijk over loopt in de atmosfeer. De atmosfeer bestaat vooral uit waterstof en helium, methaan en waterstofsulfide.

De atmosfeer is stormachtig te noemen. In de hogere lagen van de atmosfeer is de gemiddelde windsnelheid ongeveer 720 kilometer per uur. Deze stormen worden waarschijnlijk veroorzaakt vanwege de warmte uitstraling van de planeet.

De karakteristiek blauwe kleur krijgt de planeet vanwege de hoge concentratie van methaan (2,3%).

Uranus heeft een magnetisch veld welke vermoedelijk wordt veroorzaakt door bewegende waterijsmassa’s diep onder het oppervlak.

Gekantelde as

Een opvallende eigenschap van Uranus is de equator, die een zeer grote hoek van 98° heeft met het baanvlak van de planeet. Dit wordt de obliquiteit van de planeet genoemd. De Aarde heeft maar een obliquiteit van 23,45°. Deze obliquiteit veroorzaakt op aarde de seizoenen. Een mogelijke verklaring voor het feit dat Uranus “op zijn kant ligt” is dat er ooit een botsing met een ander groot hemellichaam heeft plaatsgevonden. Dat zou tevens een verklaring kunnen zijn voor het grote aantal manen rond deze planeet en voor de aanwezigheid van de ringen.

Ringen en manen

Uranus heeft 27 manen waarvan de kleinste een diameter heeft van maar 10 kilometer (Trinculo) en de grootste maan Titania een diameter heeft van 1578 kilometer. De meeste manen zijn vernoemd naar Shakespeare figuren en karakters uit gedichten van Alexander Pope.

De ringen om de planeet zijn in maart van 1977 ontdekt. In eerste instantie zijn er maar negen ringen gedetecteerd die bestaan uit donkerkleurige brokken met een grootte van maximaal 10 m. De afstanden van deze ringen tot de planeet liggen tussen de 41.900 en 51.100 km. Voyager 2 heeft vervolgens in hetzelfde gebied nog twee zwakke ringen gevonden, alsmede een aantal onvolledige ringen. Met de Hubble Space Telescope zijn daarna tussen 2003 en 2005 opnieuw twee ringen ontdekt. Echter op onverwacht grote afstanden van Uranus: 67.000 en 98.000 km.

De vorm van de ringen is elliptisch vanwege de aantrekkingskracht van naburige rondcirkelende manen.

Missies

Tot op heden is er maar één missie naar Uranus geweest. De in 1977 gelanceerde Voyager 2 passeerde de planeet in januari 1986 op maar een afstand van circa 9,1 miljoen kilometer. Tijdens deze missie heeft de sonde foto’s van de planeet en de ringen naar de aarde gestuurd en is daarna naar Neptunus gevlogen.

Uranus in getallen

Fysieke gegevens
Soort planeetIJsreus
Diameter51118 km
Massa8,683×1025 kg (14,5x de aarde)
Samenstelling kernNikkelijzer en gesteente
Valversnelling8,86 m/s2
Ontsnappingssnelheid21,32 km/s2
Omwentelingstijd17 uur 14 minuten
Rotatie periode om de zon84,02 jaar
Afstand tot de Zon2,88×109 km (~19,25 AE)
Manen
Aantal manen27
Ariel (diameter 1160 km – 1851)
Umbriel (diameter 1190 km – 1851)
Titania (diameter 1578 km – 1787)
Oberon (diameter 1523 km – 1787)
Miranda (diameter 471 km – 1948)
Puck (diameter 154 km – 1985)
Cordelia (diameter 40 km – 1986)
Ophelia (diameter 42 km – 1986)
Bianca (diameter 54 km – 1986)
Cressida (diameter 80 km – 1986)
Desdemona (diameter 64 km – 1986)
Juliet (diameter 94 km – 1986)
Portia (diameter 136 km – 1986)
Rosalind (diameter 72 km – 1986)
Belinda (diameter 68 km – 1986)
Caliban (diameter 80 km – 1997)
Sycorax (diameter 190 km – 1997)
Prospero (diameter 30 km – 1999)
Setebos (diameter 30 km – 1999)
Stephano (diameter 20 km – 1999)
Perdita (diameter 26 km – 1999)
Trinculo (diameter 10 km – 2001)
Ferdinand (diameter 20 km – 2001)
Francisco (diameter 22 km – 2003)
Margaret (diameter 20 km – 2003)
Mab (diameter 24 km – 2003)
Cupid (diameter 18 km – 2003)
Atmosfeer
SamenstellingWaterstof, Helium, Methaan, Waterstofsulfide
Temperatuur-205 °C= 68 K

Deel dit artikel:

Facebook
Twitter
Pinterest
Google+

Geef een reactie

Alles over het Heelal

Alles over het heelal is een educatieve website waar informatie te vinden is over astronomie, ruimtevaart en wetenschap. Er wordt regelmatig nieuws geplaatst, er is achtergrond informatie te vinden in artikelen en in het woordenboek. Bezoekers kunnen met elkaar in contact komen in de reacties onder de artikelen. Achter Alles over het Heelal zitten geen financiële belangen.

Volg ons op social media

© Copyright 2019 – Alles over het Heelal – Marcel Zwaak